zondag 14 april 2019

Spreken is goud

Vandaag een inspiratietekst over communiceren. En nee, ik verbeeld me niet dat ik in zo'n kort stukje tekst op alle ins en out van communicatie kan ingaan. Ik besef heel goed dat wat ik schrijf maar een piepklein onderdeel is van een zoveel groter geheel. 
Ik haal mijn inspiratie uit mijn dagelijks leven. En deze week broedde ik op een aantal basisvaardigheden die maar weinig mensen echt lijken te begrijpen, maar die mijns inziens een enorm wezenlijke rol spelen in ons gevoel van welzijn.
Ons hele leven hangt van communicatie aan elkaar. Iedere seconde speelt het een rol. Denk maar aan de voortdurende, nimmer stoppende communicatie met jezelf.

Van Dale omschrijft communicatie als volgt: contact, gemeenschap; verbinding, verkeer. 
Je staat dus in continue verbinding met jezelf, daarbij heb je innig contact met jezelf, er is onafgebroken verkeer in je hoofd. Je zou alleen al moe worden bij het idee … en dat worden veel mensen dan ook. Letterlijk doodmoe van zichzelf.


Als je meent overal wat van te moeten vinden, 
draait je hoofd echt overuren.
Daar zijn onze hersenen niet op gemaakt.

Dit gaat ten diepste over kunnen loslaten. Laat eens wat vaker je gedachten los, don't take your life so bloody serious, glimlach om jezelf en je zult merken dat je zoveel meer gaat ontspannen.



Direct en indirect
Dan nu wat over de communicatie tussen mensen onderling. Naast de duizenden verhandelingen over goede en slechte communicatie, is er een wezenlijk onderdeel wat me dagelijks opvalt: directe en indirecte communicatie.


Veel communicatiestoringen tussen mensen 
worden veroorzaakt doordat ze niet precies zeggen wat ze te zeggen hebben:
ze communiceren indirect. 

Bijvoorbeeld door iets anders te zeggen, niets te zeggen of onvolledig te zijn. Naast dat het soms nuttig kan zijn om niet al te direct te zijn, bijvoorbeeld als je jezelf wilt beschermen omdat een ander jou wil manipuleren, zijn veel mensen zich er totaal niet van bewust dat ze de ganse dag indirect communiceren.

Duidelijke signalen van indirecte communicatie zijn: 
- je verbale signalen (je woorden) komen niet overeen met je non-verbale (wat je uitstraalt)
- er omheen draaien of ontwijken van de kern van de boodschap
- spanning in het gesprek, zonder dat de inhoud aanleiding geeft
- praten zonder oogcontact, afwezig kijken
- tegenstrijdige dingen zeggen, je van binnen het tegenovergestelde voelen van wat je van buiten zegt

En o, wat is dit dagelijkse kost. Ik las een prachtig voorbeeld wat je waarschijnlijk drommelsgoed herkent: een man en vrouw rijden samen in de auto, de vrouw zit achter het stuur. Ze staan voor een stoplicht te wachten en de man zegt: "hij staat op groen hoor", waarop de vrouw reageert: "rij jij of rij ik?"
De man bedoelt te zeggen: "je hoeft niet langer stil te staan, je mag gaan rijden...", zoiets. Maar de vrouw voelt zich aangevallen: "wie rijdt hier nou eigenlijk, bemoei je er niet mee!" Gevolg: enorme ruis op de lijn.
Fascinerende vragen zijn natuurlijk: waarom geeft de man een zodanig onduidelijke boodschap af, zodat de vrouw zich aangevallen voelt? Waarom voelt de vrouw zich direct aangevallen, terwijl de man het misschien niet verkeerd bedoelt? Wat is hier allemaal nog meer aan de hand dan een onschuldige opmerking? Maar daarover gaan we hier maar niet uitweiden, onthoud dit voorbeeld van indirecte communicatie en de niet bedoelde gevolgen maar.



Moordkuil
Woorden zijn de dragers van jouw intenties. Ze kunnen splijten en scheiden, kwetsen en doden. Je kunt ze afvuren vanaf je voetstuk, vanuit je ivoren toren, vanuit je veilige vesting of vanuit je slachtofferrol … maakt allemaal niet uit, de uitwerking is hetzelfde: veroordelen, vervloeken, kleineren of verstoten. De ander monddood maken. Alleen maar door de woorden die je gebruikt.

Maar ook niet uitspreken van wat je wilt zeggen kan leiden tot je dood. Letterlijk. Mensen die niet uit de spreekwoordelijke kast durven komen, omdat ze bang zijn (verbaal) afgemaakt te worden, maken soms zelf een einde aan hun leven.
Figuurlijk kun je ook doodgaan. Niet alleen door de woorden van de ander die jou als vurige pijlen diep kunnen verwonden, maar ook door van je hart een moordkuil te maken, de zwijgcultuur wel heel letterlijk te nemen. 'Ik zeg maar niets om de lieve vrede te bewaren', zoiets. Maar je slaat de plank volledig mis, want én je ziel gaat er zelf aan dood én je verwondt de ander. En dat kan zover gaat, dat die ander er bij wijze van spreken ook levenloos bij neervalt, lees: zich zo niet geaccepteerd voelt, dat hij zich terugtrekt.
Hoezo lieve vrede? Oorlog en verwijdering zullen je deel zijn.

Hoe dan wel?
Woorden kunnen gelukkig ook zegenen en genezen. Woorden kunnen samenbrengen en verenigen wanneer je uitspreekt wat jullie verbindt, wat je in de ander waardeert. 

Onthoud drie onmisbare regels die de basis zouden moeten zijn van je dagelijkse communicatie:


1. respect
2. respect
3. respect

Ik ga op alle 3 de basisregels heel kort in:

1. respect: wat verbeeld je je wel niet wie je bent dat je pretendeert dé waarheid op zak te hebben? (lees mijn vorige blog over hoe je geprogrammeerd bent) Respecteer de ander, hij heeft recht op zijn eigen waarheid.
Jouw interpretatie van de werkelijkheid is slechts een illusie.

2. respect: als de ander een keus maakt in het leven die jij zelf nooit zou maken, waar haal je dan het lef vandaan om dat te veroordelen?
Respecteer de ander in de keuzes die hij maakt. Jij bent iemand anders met een ander leven.
Jouw interpretatie van de werkelijkheid is slechts een illusie.

3. respect: de enige echte roeping van ons allen is LEEF ! En leven is het tegenovergestelde van dood. Waarom zou je de ander dan ombrengen met jouw felle en veroordelende woorden? Of waarom zou je je eigen ziel doden door van je hart een moordkuil te maken?
Respecteer jezelf in je eigenheid en zo ook de ander in zijn eigenheid. Jullie vervullen beiden je roeping: LEEF ! En geen leven is identiek.
Jouw interpretatie van de werkelijkheid is slechts een illusie.

Omdenken
We kennen allen het spreekwoord: spreken is zilver en zwijgen is goud.
Maar ik breek een lans voor omdenken:


Zwijgen is zilver en spreken is goud

Zwijgen is zilver. Want met zwijgen, achter iemands rug om oordelen, niets zeggen terwijl je best had mogen spreken, maak je meer kapot dan je lief is.
En spreken is goud. Maar dan wel vanuit de drie onmisbare regels: respect, respect en respect. In de basis respect voor jezelf, wat automatisch uitmondt in respect voor de ander.

Spreek stille zegeningen uit naar de mensen die je ontmoet. 
Zet hen in het licht van de liefde. 
Laat je woorden opwellen uit je hart. 
Zuiver je hart, je intenties, je woorden.

En verbreek de stilte.

Om wie je bent.
In liefde,
Henny


Voor u gelezen:
- Anselm Grün - Spreken is goud
- Peter Gerrickens - Kwaliteiten

zondag 31 maart 2019

Verandering begint in jezelf

Hoop niet dat het makkelijker wordt,
zorg dat je jezelf verbetert.
Hoop niet op minder problemen,
zorg voor meer vaardigheden.
Hoop niet op minder uitdagingen,
zorg voor meer wijsheid.

Jim Rohn



Alles is duur.
Dat lukt me toch nooit.
Dat is niet voor ons soort mensen.
Ik ben het niet waard.
De kans op succes is klein.
In Nederland is het altijd slecht weer.
Dat kan ik niet.
Ik ben niet geboren voor geluk.
Zo ben ik nu eenmaal, daar is niets aan te doen.
Dat overkomt mij natuurlijk weer...

Deze gedachtegangen zijn het resultaat van conditionering. Ons denken is niet vrij, het is het gevolg van onze afkomst, onze opvoeding, ons geslacht, de mensen om ons heen, onze sociaal politieke, economische en religieuze achtergrond, de boeken die we lezen, onze ervaringen en de informatie die door de jaren heen in ons brein is geïnjecteerd.
Ons denken is dus geprogrammeerd.
Gebrainwashed. 
Gehersenspoeld. 

Je eigen realiteit
Ongeveer 5% van ons gedrag is bewust. Die 5% heeft betrekking op keuzes en handelingen waar je bewust over nadenkt. Het overgrote deel, 95% dus, wordt aangestuurd vanuit ons onderbewustzijn. De meeste dingen die je doet, doe je op de automatische piloot: praten, bewegen, met je ogen knipperen, ademen, eten.
Leuk: test je eigen onbewuste gedrag door bijvoorbeeld je afvalbak te verplaatsen van de keuken naar een andere plek in huis. Check hoe vaak je de eerste dagen onbewust naar de vertrouwde plek loopt waar nu geen afvalbak meer staat.

Veel mensen denken dat het leven hen overkomt. 
Ze voelen zich slachtoffer van de omstandigheden.

Dit is de meest ontkrachte plek om te zijn en naar je leven te kijken.


Sommige omstandigheden overkomen je,
maar de manier waarop je erop reageert is helemaal aan jou.
En dat verandert jouw omstandigheden volledig.

Wie je nu gelooft dat je bent, manifesteert zich één op één in je buitenwereld: de mensen met wie je omgaat, de plek waar je woont, het werk wat je doet, alles.
Het dilemma waar je als mens mee te maken hebt is die 95% in jou, die onbewust creëert. Je ervaart de symptomen van je onbewuste schepping, maar je hebt geen idee wat het in jou is wat dit doet en waarom. Je denkt dat het dé waarheid is, dat er geen ontkomen aan is, dat de werkelijkheid statisch is.
We voelen ons vaak verantwoordelijk voor ons 'bewuste' leven, maar voor onze onbewuste creaties lijken we geen andere oplossing te hebben dan iets of iemand anders de schuld te geven van wat er gebeurt. Maar niets is minder waar!

De shift hierin begint met bewustzijn.


Geprogrammeerd
Hoe conditionering werkt en hoe je denkpatronen ontstaan, is eenvoudig uit te leggen door jezelf te vergelijken met een nieuwe computer zonder besturingssysteem. De harde schijf en het werkgeheugen zijn leeg. Vanaf het moment dat je tot leven bent gewekt, worden alle indrukken van buitenaf opgeslagen. Dat proces begint al in de baarmoeder en het versnelt na je geboorte. Vooral in je jonge jaren verkeer je in een zuivere staat van bewustzijn omdat je nog geen ervaringen hebt waaraan je alles kunt refereren. De ziel is nog zuiver, het ego is nog niet gevormd. Alle informatie die je ontvangt, alle dingen die je hoort, ziet voelt en meemaakt, sla je op. Het geheel vormt je referentiekader. Op basis hiervan begint je persoonlijk besturingssysteem zichzelf te vormen.
Het nadeel van dit proces is dat je geen idee hebt dat je zowel juiste als onjuiste informatie ontvangt en dat je geen onderscheid weet te maken in wat je opslaat. Het gevolg is dat je harde schijf (je onderbewustzijn) wordt geprogrammeerd met ontelbaar veel onjuiste gegevens. En wat gebeurt er met een computer waarvan het besturingssysteem basisfouten bevat? Er moet een update komen. Maar je bent zo overtuigd van je eigen waarheid, dat je dit niet in de gaten hebt.

Als je alles blijft doen zoals je het tot op heden hebt gedaan, 
zul je steeds dezelfde resultaten krijgen.

De gedachten waaraan jij het meeste aandacht geeft, beïnvloeden je dagelijks leven. Als je blijft hangen in negatieve, boze, onzekere en angstige gedachten, kom je niet vooruit. Positieve, inspirerende en vrolijke gedachten daarentegen krijgen eerder een beloning in geluk, innerlijke rust, vrijheid en een mooi leven. 
Wanneer je een gedachte keer op keer herhaalt, begin je te geloven in die gedachte. Het hardop uitspreken van die gedachte versterkt de wijze waarop je jezelf programmeert. Deze overheersende gedachte wordt dan een automatisme, een gewoonte, een geloof, een overtuiging.

Intrinsieke motivatie
Jouw overtuiging over de zin en onzin van het leven, over de invloed die je kunt uitoefenen op je eigen leven, komen dus voort uit je onbewust geprogrammeerde brein. Dat begint in je vroegste jeugd, hoe meer herhaling, hoe dieper dit geloof wortel schiet. Hoe lastiger ook om het te transformeren in een andere overtuiging. Lastig, maar wel mogelijk. Een radicale verandering is niet een kwestie van tijd of van vermogen om te veranderen. Nee, het is een kwestie van intrinsieke motivatie, namelijk het verlangen, de noodzaak en de wil om anders in het leven te staan.

Je gelooft in je eigen verhaal.
Dat verhaal is jouw werkelijkheid.
En die werkelijkheid bepaalt jouw visie op de wereld 
en de resultaten die je behaalt. 

Michael Pilarczyk

Je gelooft het of niet, maar verandering begint in jezelf.

Om wie je bent.
In liefde,
Henny



Bronnen:
Master your mindset - Michael Pilarczyk
Real Ease, Reality check - Juno Burger

woensdag 27 februari 2019

Het is goed of het is fout

Een aantal jaar geleden zat ik bij een coach. Nadat we in kaart gebracht hadden waar ik tegenaan liep en waar ik wel wat advies bij zou kunnen gebruiken, zei hij: “Wees toch eens niet zo hard voor jezelf, wees eens wat milder.”

Er ging heel wat tijd voorbij voordat ik ten diepste ging begrijpen wat hij bedoelde. Een ingesleten denkpatroon switch je niet van het een op het andere moment. Het is niet een kwestie van de knop even omzetten. Nee, met hele kleine stapjes, soms drie vooruit en weer twee achteruit, voel ik nu op een heel diep niveau het verschil tussen non-dualiteit en dualiteit. Wat mijns inziens de basis was van mijn oordelende geest.


Calvinistisch denken
Ik leef en werk in een westers land. Een land met een sterk calvinistische inslag. In een streek wat je met recht het hart van de Biblebelt mag noemen. Dat vertaalt zich onder andere in een hoog arbeidsethos en een sterk moraliserend, dualistisch denken. En met dat laatste bedoel ik: alles wordt langs de meetlat gelegd en krijgt vervolgens het oordeel: goed of fout.

Ik noem dit bewust ‘calvinistisch denken’, want de oorsprong van deze manier van denken ligt in de interpretatie van de Bijbel: lees je Genesis 3 als ‘berovingstheologie’ of zijn Adam en Eva ‘ongehoorzaam’ geweest? Dat is een meer dan wezenlijk verschil met enorme gevolgen. De eerste versie gaat uit van ‘afgesneden zijn’, waarin zonde gelijk staat aan oordeel en straf. De tweede versie is relationeel, er is sprake van ontrouw en er is mogelijkheid tot terugkeer, tot herstel van de relatie.

Deze calvinistische denkwijze (dus goed/fout) is doortrokken door ons hele maatschappelijke systeem. Je komt het tegen in de politiek, in de economie, in de kerk, in de gezondheidszorg en niet in het minst in de psychosociale hulpverlening. En in die laatste tak van sport heb ik een aantal jaren ervaring die er toe doet, derhalve meen ik er iets over te kunnen zeggen. Ik ben namelijk geconfronteerd met de beperktheid van deze denkwijze. In dualistisch denken (dus goed/fout) behoor je eerst kaders te scheppen, anders kun je ook niet beoordelen of iets goed of fout is. Dus ontstaat het hokjes- en vakjesdenken. Zodra bepaald gedrag (of een bepaalde ziekte, een afwijkingen van het gangbare) in een vakje geplaatst kan worden, krijg je als bonus de gebruiksaanwijzing erbij die bij dat bewuste vakje hoort. En dan begint de pret: daarna doe je het goed óf fout. En als de resultaten afwijken van wat het zou moeten zijn, dan gaan we op zoek naar een ander vakje + de daarbij behorende gebruiksaanwijzing. Overigens: in een gangbaar, regulier, gemiddeld ziekenhuis werkt men op precies dezelfde wijze.

Afgerekend op wat je doet
In andere verbanden zie ik deze dualistische manier van denken ook terugkomen: ons hele schoolsysteem is erop gebaseerd, je wordt immers afgerekend op basis van je behaalde resultaten. Het is wel of niet goed genoeg, je moet er harder aan gaan werken of je wordt in een ander vakje geplaatst, waar weer een ander meetlint klaarhangt. Vervolgens begint het goed/fout-riedeltje opnieuw. 

Hele generaties zijn opgevoed met deze denkwijze 
en derhalve compleet gehersenspoeld: 
je wordt afgerekend op wat je doet 
in plaats van op wie je bent. 

Ook de mode is erop gebaseerd, je hoort er pas bij als je uiterlijk voldoet aan een bepaalde standaard.
En last but not least is deze manier van denken bepalend geworden in de kerk. En waar er in bepaalde kerken mild mee omgesprongen wordt (maar waar het onmiskenbaar wel aanwezig is), verdedigt men in andere kerken te vuur en te zwaard de totale verdorvenheid van de mens. Wat tot gevolg heeft dat je uit jezelf alleen maar ‘fout’ kiest en 'fout' doet. Dus gaan opvoeders of docenten er vanuit dat er van alles afgestraft moet worden. Als dat je uitgangspunt is in de opvoeding, ben je niet meer dan een veredelde politieagent. Fout gedrag moet gestraft worden. 
Maar het is maar hoe je de Bijbel interpreteert en toepast.

Ziel en ego
Zoals ik eerder omschreef, geloof ik dat de mens een ziel en een persoonlijkheid heeft. Je ziel is je diepste, gave, pure, authentieke kern. Je persoonlijkheid of ego ontwikkelt zich in de loop van je leven. Hiermee geef je je leven vorm, voer je ten diepste uit wat je ziel je te zeggen heeft. Je zou het zo kunnen zien: je ziel is de werkgever, je ego de werknemer.

Binnen het dualistische denken krijgt het ego enorm veel kans om zich op te blazen, tot indrukwekkende en ijzingwekkende proporties. Zozeer zelfs dat we er allerhande afwijkingen aan over houden: ga de waslijst van stoornissen binnen de GGZ-wereld maar eens na, check de farmaceutische industrie (die er overigens wel bij vaart) en ga eens turven wie in jouw omgeving niet in direct contact staat met een huisarts of specialist in het ziekenhuis. En dan hebben we het nog niet eens over al diegenen die tussen wal en schip vallen, die niet in een voorbedacht hokje te plaatsen zijn, die dagelijkse kost zijn voor debatten in de politiek en die zorgen voor de wachtlijsten binnen in de hulpverlening: de bijstandsmoeders, de werklozen, de afgekeurden, de thuiszitters, de daklozen, de overspannen en burn-out geraakten, … name it.

En check nog wat: ieder gezin in mijn sociale omgeving heeft minimaal 1 kind wat niet kan voldoen aan de standaardeisen, een kind wat min of meer buiten de boot valt, wat in contact staat met hulpverlening, wat medicatie heeft, wat een label 'hoog-nog-wat' heeft, wat bijles krijgt, kortom: wat anders is dan anderen. Serieus, geen gezin uitgezonderd!

Lieve mensen, word toch wakker! 
Denken we nou serieus nog steeds dat er van alles aan onze kinderen mankeert?

Of zijn we er klaar voor om verder te kijken,
om de ratrace van ons bestaan serieus te nemen,
om tot je door te laten dringen dat we een nieuw tijdperk ingaan.
Er moeten drastisch dingen veranderd worden!

En laten we maar beginnen bij de basis: is ons denken dualistisch of oordeelloos?


Holistische mensvisie
Gelukkig begint het tij te keren, zij het nog mondjesmaat. De invloeden van oosterse denkwijzen beginnen ook in het westen voet aan de grond te krijgen. God zij dank. Waar men in andere werelddelen al eeuwenlang mild en oordeelloos (non-duaal) leeft, dringt hier in het westen langzaam maar zeker door dat die manier van leven meer heelwording in zich heeft dan welke therapie, welk medicijn, welke evidence based wetenschappelijke theorie en welke doorwrochte theologie dan ook.

Basis van dit denken is de holistische mensvisie, dat wil zeggen: de mens als eenheid: fysiek, mentaal, emotioneel en spiritueel. Dit betekent dat zowel je eet- en leefwijze, evenals je emotionele gesteldheid plus ook erfelijke invloeden en omgevingsfactoren maken wie je ben en hoe je je voelt. Daarbij staat iedere ‘klacht’ in verband met jou als geheel mens én ook met het grote geheel waarbinnen jij leeft. Dit geeft zo oneindig veel meer inzicht en uitzicht dan het zwart/witte hokjes- en vakjes-denken.

En ook de mildheid, het niet gelijk je mening of je oordeel klaar hebben als iemand in jouw ogen zich iets afwijkend gedraagt, geeft zo oneindig veel meer rust, inzicht en toekomst. Zowel voor jouzelf (je bevrijdt jezelf van overal een oordeel over te moeten hebben) als ook voor de ander. Want acceptatie geeft ruimte tot groei. (Lees: Geef je verzet op)

En dat is toch wat we elkaar gunnen?
Een lichter leven,
een leven vol mogelijkheden,
voor iedereen een plek en niemand buiten de boot.

Daar is geen ruimte voor lijden,
simpelweg omdat er geen verzet meer is.
Daar is acceptatie, ook van pijn,
wat ruimte geeft om het leven te omarmen.

Dus in plaats van het leven en alles wat zich voordoet langs de meetlat van weet-ik-wie-het-verzonnen-heeft te leggen, komt er ruimte om te zijn wie je ten diepste bent. 

Er komt ruimte om aan je roeping gehoor te geven: leef!

Om wie jij bent!
In liefde,
Henny

vrijdag 15 februari 2019

De bright side van de midlife

Zo rond het veertigste levensjaar gaat er in het leven van veel mensen wat veranderen. En ook als er geen  zichtbare dingen in jouw leven veranderen, dan verandert er wel wat in je hoofd. Vragen als ‘is dit het nou?’, ‘wil ik zo wel verder met m’n leven?’, ‘wat heb ik er eigenlijk van gemaakt?’, … zijn niet raar. Ze zijn zelfs mild geformuleerd ;)
Onlangs sprak ik een man van boven de 50 die zei: ‘Mannen van veertig gaan lopen klooien, dus ik ging scheiden, verkocht m’n zaak en ging verhuizen van het platteland naar de stad.’ Zoiets dus. Best rigoureus.

Omdat ik zelf ook in de levensfase van tussen de 40 en 50 zit en ik ook veel mensen spreek die in dezelfde fase zitten, houdt het me bezig. Want wát is er nou eigenlijk aan de hand? Wát maakt dat mensen onrustig worden, uitgekeken raken en het liefst héél iets anders gaan doen met hun leven? Wát maakt dat de meeste emigraties plaatsvinden boven het veertigste levensjaar? Evenals scheidingen, het roer omgooien wat werk betreft, uiterlijke verjongingen, motors of speedboten die plots worden aangeschaft, en ga zo maar door.


Verlate pubertijd
Je zou het heel ordinair kunnen verklaren: mensen komen in een verlate pubertijd, hormonen gaan veranderen, het lege-nest-syndroom dient zich aan, meestal zit men financieel wat ruimer bij kas dus kan er ook van genoten worden (de speedboot of de motor dus).
Wat zijn die inwendige stemmetjes dan die je zo onrustig kunnen maken? Wie vertegenwoordigen ze en hoe serieus moeten we die nemen?

Je ziel
Dan nu de bright side van het 40+ verhaal: zo gek is het niet dat er inwendige stemmetjes gaan meepraten!

Laten we eens gaan luisteren naar wat de wijsheid al eeuwenlang probeert duidelijk te maken. Ieder mens wordt geboren met een ziel. Die ziel is jouw ware ‘ik’. Jouw ziel bepaalt ten diepste wie jij bent, hoe uniek jij bent, waar jouw gaven en talenten liggen en wat jouw zielsmissie in dit leven is.

Je Schepper heeft jou je unieke ziel gegeven met daarbij de opdracht: ‘leef!’

Tot we een jaar of zes zijn snappen we dat volkomen, leven we voluit vanuit onze ziel. We kunnen niet anders, want de ratio speelt nog geen rol. We zijn enthousiast, vol in het leven, superdruk of lekker creatief, precies zoals jij van nature bent. Helemaal puur, onbevangen, gepassioneerd, leergierig én kwetsbaar.

Maar op een gegeven moment begint het tot je door te dringen dat er bepaald gedrag van je verwacht wordt. Je opvoeding, je sociale omgeving, maar zeker ook de schoolomgeving zijn de plaatsen waar je gevormd wordt. Daar gebeurt het, daar leer je aan en daar leer je af. Vooral dat laatste is een dagelijks terugkerend iets, zeker als je opgroeit in een omgeving waar uitgegaan wordt van ‘de zondigheid van de mens’. Dan valt er een hoop af te leren. Het gevolg van dit alles is dat je aangepast gedrag gaat vertonen.

Je ego
Dat is de ene kant van de medaille. De andere kant is dat je vaardigheden gaat aanleren om je plek in de maatschappij in te nemen. Je persoonlijkheid wordt gevormd. En nadat je een beroepskeuze gemaakt hebt, vorm je jezelf naar dat beroep toe. Daarnaast word je niet in het minst ook gevormd door je sociale omgeving, je religieuze omgeving en je vrienden. Je tienerjaren zijn jaren waarin je haarscherp gaat aanvoelen hoe je je moet gaan gedragen wil je wat bereiken in de maatschappij en wil je ‘geliefd’ worden. Daarbij zoekt iedereen ten diepste verbinding, relaties met familie en vrienden, maar ook met de liefde van je leven.

Dit alles noemen we ‘het vormen van ons ego of de persoonlijkheid’. Dus om je pure, authentieke ziel heen, vormt zich jouw persoonlijkheid. In je kindertijd stuurt de ziel jouw persoonlijkheid nog. Je mag nog spelen, je mag je ontwikkelen naar wat bij jou past, je mag jezelf nog grotendeels zijn. Maar in een paar jaar tijd kan dit enorm snel veranderen. Dan groeit je ego-jas zo snel om jou heen, dat het soms lastig wordt om het stemmetje van je ziel nog te horen.

In het meest extreme geval, en helaas komt dat heel erg vaak voor!, verdwijnt dat ziel-stemmetje helemaal naar de achtergrond. We horen het niet meer, we kunnen het ook niet meer horen. Want ons ego heeft een grote mond, maakt veel herrie en kan ook grote dingen bereiken in dit leven.

In het meest gunstige geval leer je al jong keuzes maken die écht bij jou passen. Misschien herken je die schooljuf in die basisschoolleerling. En als ze later echt voor de klas staat, is ze helemaal in haar element!


Je ziel houdt je bij jezelf. Houdt je eenvoudig, houdt je tevreden en geeft een hele natuurlijke energie, je flow. Je ego daarentegen heeft de buitenwereld nodig om iemand te zijn. Je hebt altijd bevestiging van derden nodig, moet presteren, zoekt het geluk in materiële dingen en je voelt je vanuit je ego-denken ook pas echt gelukkig als je weer wat bereikt hebt op de maatschappelijke of op de materiële ladder. Dat geeft een korte vreugde, maar dat verlangt altijd meer. En meer. En meer.

Mensen die weten wie ze ten diepste zijn, die leven vanuit hun ziel, die innerlijke rust hebben in zichzelf, hoeven geen applaus van de buitenwereld. Die hoeven niet te showen hoe goed ze het hebben. Die hoeven niet gehoord of gezien te worden. Niet dat het hen maatschappelijk gezien of in materieel opzicht niet goed zal gaan, maar men heeft de behoefte niet om ermee te koop te lopen.

Weerstand
Het kantelpunt is dus zo rond je veertigste. En dat wordt midlifecrisis genoemd. Maar als je het bekijkt vanuit bovenstaande is er van een crisis helemaal geen sprake.

Integendeel, ik noem het de bright side van de midlife: 
je gaat terug naar wie je ten diepste bent. 
Je gaat terug naar je missie, 
je roeping, je blauwdruk, je hart. 

Althans, áls je gehoor geeft aan de stem van je ziel! Want dat is wel de voorwaarde. Als je geen gehoor geeft, als je het bestempeld als ‘crisis’, dan wordt het pas een drama. Dan ga je weerstand bieden en dat geeft lijden (zie: Geef je verzet op). En lijden willen we niet, dus ga je automatisch overlevingsgedrag laten zien: onrust, scheiden, emigreren, kopen, kortom: op z’n kop gaan staan. En begrijp me goed, daarmee zeg ik niet dat emigreren, scheiden en een motorboot kopen per definitie foute keuzes zijn, maar je uitgangspunt moet niet ‘weerstand’ zijn. Dan pas je het verkeerd toe en dan pakt het ook verkeerd uit.

En als jij niet wil luisteren naar de stem van je hart, kan je lichaam ook nog een duitje in het zakje gaan doen: een burn-out ligt op de loer. Simpelweg omdat een burn-out (en dat kan ook voor ziekte gelden) een heel logisch en natuurlijk signaal van je lichaam is dat je de roep van je ziel té lang genegeerd hebt.

Een besluit
Je ziel spreekt: je bent afgedwaald, 
wordt het niet eens tijd om terug te komen bij jezelf? 

Wordt het niet eens tijd om te stoppen met de ratrace van pleasen,
anderen overschreeuwen,
het leven leven wat anderen voor jou bedacht hebben,
de geconditioneerde droom van de maatschappij blijven meedromen,
goedkeuring van de buitenwereld verlangen,
altijd maar druk druk druk zijn omdat je denkt dat dat nou eenmaal zo hoort,
menen dat je onmisbaar bent op die plek waar je eigenlijk nooit had moeten komen,
of waar je uitgekeken bent,
… kortom, wordt het niet eens tijd om je zielemissie te gaan ontdekken?
Om zo helemaal terug te komen bij jezelf, dichterbij je kern te komen, in je kracht te gaan staan (hier wordt deze uitgeholde term op een juiste manier gebruikt!), datgene te gaan doen waarvoor je hier gekomen bent.

Elke verandering begint met het besluit het voortaan anders te willen.

En nee, het werkt niet voor mensen die zich een onmachtig slachtoffer willen blijven voelen van het leven, anderen of omstandigheden. Ook dat is een keus.
En ja, het werkt wel als je ruimte gaat geven aan die innerlijke stem. Die ego-jassen mogen uit. Je ziel mag gevoed worden. Neem die tijd, ga die rust in, kom tot jezelf. Al rennend en schreeuwend kun je onmogelijk de stem van je ziel waarnemen. En je ziel gebruikt echt geen microfoon, maar zal zich op zijn eigen manier uitdrukken.

Hoor jij dat?
Heb jij er oog voor?
Ben jij er klaar voor?
Durf jij uit de ratrace te stappen en je leven te gaan leven zoals dat specifiek voor jou bedoeld is?
Jij, als unieke persoon, waarvan er geen tweede op deze aardbol rondloopt?
Jij, met jouw unieke blauwdruk?
Durf je gehoor te geven aan de stem van je hart?


Ik kan je verzekeren: bolwerken worden afgebroken en nieuwe werelden gaan open! Het is meer dan de moeite waard om te gaan ontdekken wie je werkelijk bent en wat je hier op deze aarde te brengen hebt.

Het is een weg vol uitdagingen 
die de ingrediënten voor jouw eigen helingsproces bevatten.
Een reis die je leidt naar heel-zijn binnen jezelf.
Een reis die je dichter bij je kern brengt.

Wacht niet tot je in een burn-out zit.
Wacht niet tot je lichaam alle genegeerde signalen omzet in een ziekte.
Wacht niet tot je 80 bent.
Maar luister nu!

Om wie jij bent.
In liefde,
Henny

Stef Bos - Dichter bij de kern

zondag 3 februari 2019

Geef je verzet op

Wanhoop als keerpunt in je leven. 
Uitzichtloosheid die tot capitulatie brengt.
Leg je wapens neer en geef het verzet tegen de realiteit op.

Dat ‘opgeven van verzet’ werd de grootste en allesbepalende omkeer in mijn eigen leven. Want door wanhoop én overgave werd ik gedwongen tot acceptatie van mijn realiteit.

En acceptatie is het sleutelbegrip,
hét essentiële ingrediënt voor welzijn en geluk.


Maakbaarheids-denken
Ik zie zoveel mensen vechten tegen het leven. Voor sommigen is het hele leven een worsteling. Ze werken keihard om tegenwicht te geven aan ongewenste omstandigheden. Continue zitten ze in de actie-modus, de oplossingsgerichte verander-modus, het verzet. Verzet tegen de realiteit: oplossingen bedenken, hulp zoeken, afleiding zoeken (en daardoor verslavingen ontwikkelen), mensen in hun omgeving proberen te veranderen, kortom, alles wordt uit de kast gehaald om de pijn af te wenden of op z’n minst te verminderen. Dit alles komt voort uit het maakbaarheids-denken. Als je meent recht te hebben op een onbezorgd leven, ben je ten diepste verongelijkt als het niet zo gaat en roept het verzet op.

Verzet kan zich ook anders uiten. Ik ken ook mensen die hun pijn koesteren, zich er volledig mee identificeren. Want, zo menen zij: ‘God pijnigt ons omdat hij ons liefheeft.’ Dus is pijn en gebrokenheid kenmerk van het ware, onafgebroken onderwerp van gesprek, hangt het zwaard van Damocles altijd boven hun hoofd en hebben ze zo hun mening over mensen die op dat moment geen lijden ervaren.
Ook dat alles valt onder verzet, namelijk: verzet tegen het leven. Dit verzet tegen het leven komt voort uit ‘aangeleerde hulpeloosheid’: ik kan er toch niks aan doen, mijn leven is in Gods hand, we zien wel hoe het loopt, het leven is immers een ‘tranendal’, ik ben slachtoffer van mijn omstandigheden.
En het klassieke huwelijksformulier wat gelezen wordt bij de kerkelijke inzegening van een huwelijk, geeft een verliefd stelletje niet veel hoop voor hun toekomst: “Aangezien de gehuwden gewoonlijk velerlei tegenspoed en kruis vanwege de zonde overkomt...” Banger kan je niet gemaakt worden voor dat dreigende zwaard! En angst leidt onherroepelijk tot extrinsieke motivatie voor het leven, het versterken van je ego (zie verderop). En daarbij leidt angst tot nog meer angst. Een selffulfilling prophecy, oftewel: wat je uitstraalt trek je naar je toe, datgene waar je bang voor bent wordt realiteit.

pijn  x  verzet  =  lijden

Pijn staat voor alles wat we onaangenaam vinden in ons leven, ook fysieke pijn. Ons werk, onze partner, onze financiële situatie, een ziekte of psychiatrische diagnose, het verlies van een dierbare, onze jeugd, ons leven in zijn geheel, kortom alles wat zich aandient, maar wat we als vervelend ervaren.

Groeipijn
De mate en aard van pijn verschilt per mens, maar een ding is zeker: zo lang als we leven zullen er momenten van pijn voorbij komen. En ten diepste willen we dat niet, roept het verzet op, bieden we automatisch weerstand, komen we in actie, gaat het ons volledig beheersen, wordt het onze identiteit.

En hier ligt de crux, want ons verzetten tegen de realiteit, de pijn zoals die is op dat moment, zorgt ervoor dat er een kloof ontstaat tussen hoe ons leven is en hoe we zouden willen dat het is. Dat zegt de formule ook: hoe groter ons verzet, hoe groter ons lijden. Hoe sterker we wensen dat onze realiteit anders is, hoe groter ons lijden. 
En verrassend genoeg laat de formule ook zien dat bij nul verzet, er geen sprake is van lijden.

pijn  x  0  =  0

Dat verklaart waarom sommige mensen in de meest erbarmelijke omstandigheden toch geluk kunnen ervaren. Mensen die verlamd in een rolstoel zitten, toch van het leven kunnen genieten. Mensen die een geliefde moeten missen, toch het leven oppakken en weer kunnen lachen. Mensen die van een uitkering rond moeten komen, toch rust en geluk uitstralen.

Zij hebben het verzet tegen de realiteit opgegeven,
de wens opgegeven dat die realiteit anders is dan dat hij is.
Dat is acceptatie.
Acceptatie is het sleutelbegrip om onze cyclus van lijden te verbreken.

Acceptatie heeft overigens niets te maken met tolerantie of iets niet meer erg vinden. Ook heeft het niets te maken met lijdelijkheid of slachtoffer-gedrag. Maar acceptatie is overgave aan het hier en nu, aan dat waar we op geen enkele manier onderuit kunnen.
Vechten tegen pijn helpt niet, je geeft het daarmee alleen maar meer kracht, meer energie. Beter is het om terug te stappen in heelheid, terug te stappen in het oog van de orkaan, als waarnemer naar jezelf te kijken vanuit dat stille middelpunt. Dat is ten diepste acceptatie. (lees: Jezelf zijn is goed genoeg)

Ook hoort bij acceptatie een diep besef dat ieder lijden een groeimogelijkheid in zich heeft. Noem het groeipijn. Zo leidt acceptatie ook naar de juiste mogelijkheden om alsnog de pijn te verminderen. Maar daarvoor is eerst acceptatie en ontspanning nodig, een openstaan voor nieuwe mogelijkheden. In plaats van uit onmacht nieuwe wegen inslaan, sta je in contact met je intuïtie en weet je als vanzelf wat de juiste weg is.
Daarbij maakt alles en iedereen deel uit van het grotere geheel. Jouw groeipijn staat niet op zichzelf, maar is onderdeel van een collectieve groeipijn.


Van ‘doen’ naar ‘zijn’
Van jongs af aan wordt de focus gelegd op ons gedrag. Hoe klein onze kinderen ook zijn, we complimenteren hen voor wat ze doen en voor wat ze kunnen: Wat knap dat je al een blokkentoren kunt bouwen, Goed dat je zo’n mooi cijfer gehaald hebt,…. Dit lijken onschuldige aanmoedigen om onze kinderen te motiveren, maar in feite demonstreren we: als je dingen goed doet dan zijn we enthousiast over je. In het nog onontwikkelde kinderbrein wordt dit opgeslagen als: ik word gewaardeerd op basis van wat ik doe. En daarmee is onze hang om resultaten te leveren en output-gerichtheid geboren. 

Onze intrinsieke motivatie wordt ingeruild voor extrinsieke. 

Dit zet zich door in de rest van onze jeugd en onze volwassenheid. Op school worden we becijferd voor onze prestaties, in competities aangemoedigd beter te presteren dan de rest en ook in onze latere loopbaan worden we afgerekend op onze output en resultaten. Om nog maar te zwijgen over meningen en oordelen van anderen waardoor wij ons laten leiden en ons leven vorm geven. 

Most people are other people.
Their thoughts are someone else's opinions,
their lives are mimicry,
their passions are quotations.

Oscar Wilde

Juist deze nadruk op het doe-niveau trekt ons weg van het zijn-niveau. En het gevaarlijke van deze output-gerichtheid is dat ons ego groeit. We hebben onze persoonlijkheid, ons ego nodig om onze plek in dit leven in te nemen, maar uiteindelijk draait het om onze ziel, onze intrinsieke motivatie, onze eigenheid en puurheid. En door alleen extrinsieke motivatie te stimuleren, groeien er ontelbare lagen ego-jassen om onze ziel heen, waardoor we onszelf op den duur niet meer kennen. We leven het leven wat anderen voor ons bedacht hebben. We leven op basis van de mening en beoordeling van anderen en kunnen zelf geen keuzes meer maken.

We kunnen onszelf en onze kinderen beter gaan beoordelen op dit zijns-niveau, met als streven het verbeteren van dit zijn: Je wordt blij van blokkentorens bouwen he?, Wat fijn dat je zo enthousiast bent om te leren,…. Dus met de vraag ‘hoe ervaar je het’ versterk je het zijn-niveau van je kinderen en daarmee hun identiteit. Daar krijg je evenwichtige kinderen en volwassenen van, die staan voor hun keuzes, omdat ze weten waar hun motivatie vandaan komt.

Stop met doen
Pijn hoort bij het leven. Pijn is ons gegeven om te groeien. Te groeien in zelfbewustzijn, te groeien in hart-bewustzijn, te groeien ook in wijsheid en mens-zijn. Je zou kunnen zeggen: je wordt er een mooier en gelukkiger mens van.

We kunnen pijn niet veranderen, maar wel de manier waarop we omgaan met pijn. Niet de inhoud, de mate of de frequentie van die pijn, maar wel hoe we ons innerlijk tot die pijn verhouden.


Wanhoop is een eindstation. Je kan niet meer (doen), je wilt niet meer (doen). Een punt waar je niet anders kunt dan opgeven, daar stopt het. Maar ook wanhoop heeft een doel: jou een time out geven van al je strijden en verzet. Een break waarin overgave en acceptatie hun plek kunnen innemen en een geweldige basis vormen om gewoon te zijn met wat er is.

Tijd om jezelf niet meer in de weg te zitten,
om in het stille middelpunt van de orkaan te stappen
en jouw pijn als objectieve waarnemer te bekijken.

Je bent nooit het slachtoffer van je pijn.
Je hebt altijd een keus.

Verzet geeft lijden.
Het opgeven van verzet geeft acceptatie.
Acceptatie geeft bevrijding.

En bevrijding is een keus.

Om wie jij bent,
in liefde,
Henny